dinsdag 15 oktober 2013

Daadkrachtige politici en verantwoordelijke burgers gezocht!

Deze ochtend aan de ontbijttafel… voorpaginanieuws “Baby’s te mager door fijn stof” (De Morgen, 15 oktober 2013) met als hoofdboodschap “hoe meer fijn stof in de lucht, hoe hoger de kans op een laag geboortegewicht”. Het effect van de luchtvervuiling op de groeicurve is hoger bij kinderen die te vroeg geboren worden.


Ik las het artikel uiteraard met interesse, want een gezondheid en milieu thema, maar toch ook wel met een dubbel gevoel. Zelf heb ik 2 (plus)zussen met een vroeggeboorte ervaring, nota bene beiden niet-rokers. Finn is geboren op 28 weken met in verhouding ook een laag geboortegewicht voor die leeftijd, Wout op 32 weken. Het toeval wil zelfs dat ze geboren zijn op dezelfde dag, maar met 6 jaar verschil. Vroeggeboorte en kinderen met een te laag geboortegewicht moeten absoluut vermeden worden. Niet alleen voor de mogelijke langetermijngevolgen voor de gezondheid en het welzijn van het kind waarnaar dr. Tim Nawrot wijst in het voorpagina-artikel (bv. meer kans op het ontwikkelen van hart- en vaatziekten) en dus ook onze sociale zekerheid, maar ook voor de emotionele gevolgen voor de moeder in de eerste plaats en het voltallige gezin. Tijdens, maar vooral na, de turbulente periode na de vroeggeboorte, konden beide zussen echter relativeren. Goed beseffend dat er in ons land een goed uitgebouwd sociaal zekerheidsstelsel is, zeer goed uitgeruste neonatologie-afdelingen met hoogopgeleide en ervaren specialisten, schitterende verpleegkundigen en verzorgend personeel en een betaalbare en beschikbare gezondheidszorg. De fotoreportage Birth Day van Lieve Blancqaert die momenteel loopt in het ING Cultuurcentrum in Brussel toont dat dit absoluut niet als vanzelfsprekend beschouwd mag worden. De sociale ongelijkheid is ook op dit vlak sterk aanwezig. In heel wat landen is zwanger zijn en een kind baren een groot risico voor het leven van de moeder en het ongeboren kind. Zij halen de voorpagina (vaak) niet…

De millenniumdoelstelling om tegen 2015 het aantal sterftes door complicaties voor, tijdens of na de bevalling met 75% te verminderen ten opzichte van 1990 is nog veraf, de talloze inspanningen van NGO’s ten spijt. De combinatie van armoede, ondervoeding, een gebrek aan middelen en infrastructuur, onvoldoende geschoolde zorgverstrekkers, slechte hygiënische omstandigheden, heel vaak in een context van politieke onrust en oorlog maakt de kans op complicaties erg groot. En wie weet wat de impact gaat zijn van de klimaatverandering? Het meest recente rapport van het Intergovernal Panel on Climate Change (IPCC), gepresenteerd op 27 september 2013 in Stockholm, bevestigt dat de opwarming van de aarde niet te ontkennen valt en dat de uitstoot van broeikasgassen door menselijke activiteit met 95 procent zekerheid als de belangrijke oorzaak bijdraagt aan deze opwarming. In eerdere rapporten van het IPCC werd beklemtoond dat de klimaatverandering gepaard gaat met grote socio-economische en humane gevolgen en die gevolgen zullen (opnieuw) onevenredig zwaar uitvallen voor de armen in de ontwikkelingslanden. Een rechtstreekse impact van klimaatverandering op vroeggeboorte en laaggeboortegewicht is bij mijn weten nog niet grondig onderzocht. Niettegenstaande zou het wel een plausibele veronderstelling kunnen zijn dat een temperatuurstijging een lager geboortegewicht en vroeggeboorte in de hand kan werken (hier komt de wetenschapper in mij weer even boven!), ook in onze regio’s! Het is niet ondenkbaar dat de klimaatverandering gepaard gaat met een toename in de hoeveelheid of de intensiteit van hitte-golven. Warmte gaat vaak gepaard met een hoger ozongehalte en een slechte luchtkwaliteit. En zo komen we terug bij de studie van dr. Tim Nawrot die aantoont dat luchtkwaliteit een negatief effect heeft op het geboortegewicht…

Ongeacht of je je pijlen richt op vroeggeboorte en lager geboortegewicht ten gevolge van blootstelling aan fijn stof door (regionaal) verkeer of op de mondiale klimaatverandering, het is hoog tijd dat politici ambitieus en daadkrachtig optreden en drastische maatregelen nemen om het tij te doen keren. Met de nakende verkiezingen in zicht is dit waarschijnlijk een utopie. Politici denken toch nog vaak op korte termijn en de herverkiesbaarheid van hun mandaat. Misschien dan bij onszelf beginnen en ook zelf onze verantwoordelijkheid opnemen? Elke verbetering van de luchtkwaliteit, hoe klein ook, heeft een positief effect op onze gezondheid. Denk dus twee keer na met welk vervoersmiddel je je verplaatst en reduceer vooral het autoverkeer, doe een dikkere trui aan i.p.v. de verwarming een graadje hoger te zetten, verwarm je woning bij voorkeur met groene energie (zon, wind …), stook geen vuurtjes buiten en ook openhaard, kolen- of houtkachel zijn vanuit gezondheid en milieuoogpunt echte boosdoeners. Onthoud vooral dat ieder zijn steentje kan/moet bijdragen en liever gisteren al dan vandaag…

Stien
stien@logo-oostbrabant.be

Medisch milieukundige, Logo Oost-Brabant

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen