dinsdag 15 oktober 2013

Wie zoekt, die vindt ... Soms te veel.

Na al die jaren ga ik nog elke ochtend vol overtuiging aan de slag bij Logo Oost-Brabant. Ja, ik besef dat dit een zegen is. Ik ben ook één van die mensen wiens loon bekostigd wordt met gemeenschapsgelden. Vlaanderen zet deze subsidies in om op bevolkingsniveau gezondheidswinst te boeken, om meer mensen langer te laten genieten van gezonde levensjaren. Onze organisatie, zijn bestuurders en werknemers moeten de beschikbare middelen slim inzetten met het oog op de realisatie van een aantal meetbare Vlaamse gezondheidsdoelstellingen. Het is dan geruststellend om te weten dat ons werk in de grootst mogelijke mate wordt aangestuurd door wetenschappelijke evidentie. Alhoewel… we moeten altijd zelf kritisch en alert blijven. Het gezondheidsbewustzijn wordt op vele fronten uitgebuit en wie is er helemaal vrij van organisatie- of beroepsbelangen?

Finaal is het doel van onze organisatie om mensen te overtuigen van de voordelen van een gezond leven. Of van de gezondheidswinst die we kunnen boeken door mensen te motiveren om hun lichaam preventief te laten nakijken op de mogelijke aanwezigheid van tumoren. Anno 2013 zijn we in Vlaanderen zover dat er voldoende wetenschappelijke evidentie is om grote groepen van de bevolking binnen bepaalde leeftijdsgrenzen, en zonder medische klachten, te vragen om zich te laten screenen op borstkanker, baarmoederhalskanker en kanker van de dikke darm. Ik luister graag naar vakspecialisten die zich de tijd en de moeite getroosten om ons wegwijs te maken in het hoe en waarom van deze bevolkingsonderzoeken, die de voordelen maar ook de nadelen durven benoemen en die uit de doeken doen welke immense inspanningen er nodig zijn om de kwaliteit van dergelijke grootschalige en delicate ondernemingen in goede banen te leiden. Zij kunnen degelijk motiveren waarom het niet kosteneffectief is om alle mannen kosteloos te screenen op prostaatkanker. Gebeurt zo’n bevolkingsonderzoek ondoordacht dan worden mensen onnodig opgezadeld met gezondheidsangst, worden te veel mensen doorverwezen voor verder diagnostisch onderzoek terwijl dat achteraf niet nodig blijkt te zijn, worden mensen nodeloos blootgesteld aan röntgenstraling en worden schaarse middelen verspild.

Op zaterdag 14 december vindt in Vlaanderen een grootse gezondheidsconferentie plaats over deze drie bevolkingsonderzoeken. Op basis van de uitkomsten van deze conferentie zullen het Vlaams Parlement en de Vlaamse regering nadien beslissen over de toekomstige organisatie ervan: de taakverdeling, de doelgroepen, de sensibilisatiestrategieën, het budget … Om alle stakeholders voldoende inspraak te bieden, organiseerde de overheid in de aanloop naar deze conferentie op drie plaatsen in Vlaanderen toetsingsmomenten. Zo ook in Leuven vorige zaterdag.


De gesprekken gingen onder andere over hoe doelgroepen nog beter kunnen worden bereikt, hoe communicatie tussen de verschillende lijnen kan worden geoptimaliseerd en over de belangrijke rol van huisartsen, gynaecologen, radiologen, gastro-enterologen … De één blijkt al meer gemotiveerd dan de andere om de wetenschappelijke evidentie correct toe te passen. Tegen beter weten in laten sommige zorgverstrekkers zich overhalen door het aandringen van ongeruste patiënten om te veel preventief onderzoek voor te schrijven of door de financiële voordelen. Dit was een paar weken eerder ook al een item in een Terzake-uitzending.

Diezelfde zaterdag lees ik in Knack over het fenomeen van ‘total body scans’ aangeboden door twee Nederlandse privébedrijven. Tegen betaling bieden ze een volledig cardiologisch onderzoek, MRI- en CT-scans waarbij nagenoeg het hele lichaam in kaart wordt gebracht. Deze bedrijven pakken uit met zomerkortingen, laagsteprijsgarantie, vriendencheques en gratis bloeddrukmetingen. Ze mogen hun praktijken niet in Nederland uitvoeren en verwijzen hun rijke klanten dan maar naar Duitse ondernemingen vlak over de grens.

Gelukkig is bij ons dit soort van blinde screenings bij gezonde mensen niet toegelaten. "Het aantal ziekten waarvoor een preventief onderzoek een duidelijke gezondheidswinst kan opleveren is beperkt en de mogelijke nadelen zijn niet mis: vals alarm, onnodige angst, nutteloze verdere onderzoeken, bestraling en extra kosten. Elke huisarts beschikt over up-to-date aanbevelingen over welke onderzoeken voor u zinvol zijn, naargelang uw leeftijd, geslacht, familiale antecedenten en leefgewoonten. Die onderzoeken worden vergoed door de ziekteverzekering, en zijn dus gratis of erg goedkoop" zo concludeert Wim Betz, hoogleraar huisartsengeneeskunde van de VUB (Knack, 9 oktober).

Annick
annick@logo-oostbrabant.be

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen